مىگردد . اشكالى كه اين بيمارى به خود مىگيرد و آن هم در فاصلهء نيمهء دوم مرداد تا آخر آبان عبارت است از خواب‌آلودگى ، مشرف به موت شدن ، بندرت سكته و و با . هيچ‌گاه درمان فورى حاصل نمىشود ؛ گاه حملهء دوم و حتما حملهء سوم مرگبار است . فقط با به كار بردن دارو و درمان صحيح مىتوان توفيق يافت كه بيمارى به نوع سادهء مالاريا تبديل شود . در ارتفاع بيش از هزارپائى تب‌لرز يا از بين مىرود و يا كاملا بيخطر مىشود ؛ در ارتفاع هفت هزارپائى كه ديگر از اين بيمارى همچون و با و اسهال خونى به هيچ وجه اثرى ديده نمىشود . به همين دليل عشاير و چادرنشينان در اواخر تابستان از مناطق پست و كم‌ارتفاع به كوه مىروند تا از انواع تب و بيماريهاى مربوط به آنها شفا يابند . تب‌لرزهاى طولانى بخصوص هرگاه با عمل دفع نامنظم و متعاقبا يبوست و اسهال متناوب ظاهر شود تقريبا همواره بخصوص در پائيز منجر به اسهال خونى مىگردد . وباى همه‌گير هميشه بهترين قربانيهاى خود را از بين بيمارهاى مبتلا به تب‌لرز و اسهال خونى برمىگزيند . اين خصيصه نيز قابل توجه است كه آنها كه از منطقه‌اى مالارياخيز به موضعى به نسبت سالمتر مىآيند اغلب به تب دچار مىشوند ؛ بدين ترتيب مىبينيم كه بسيارى از كسان كه از گيلان ، مازندران و طالش به تهران مىآيند ، بيمار مىشوند . اروپائيانى كه در سرزمينهاى مشهور به تب‌خيز مسافرت كرده بودند به هنگام مراجعتشان به بيمارى مالاريا گرفتار مىشدند . حتى كسانى كه به اروپا بازمىگشتند در مناطقى كه خيلى بندرت در آنها تب‌لرز پيش مىآيد مانند كانادا ، اسكاتلند ، ساكس و غيره دچار اين بيمارى مىگرديدند . در مورد زنانى كه مدتى مديد گرفتار تب‌لرز شده‌اند ، عادت ماهانه يا نامنظم مىشود و يا به كلى قطع مىگردد ؛ حامله‌ها يا بچه مىاندازند و يا بچه‌هاى ضعيف و غير مقاوم به دنيا مىآورند و دچار تب زايمان متناوب مىشوند ؛ دايه‌ها شيرشان را از دست مىدهند و بچه‌هائى كه شير آنها را مىخورند به هيضه ( وباى اطفال ) دچار مىشوند ؛ مردها به‌طور موقت توانائى جنسى خود را از دست مىدهند . در بين سياهان من هرگز به مورد سختى از تب‌لرز برنخوردم . آنچه در نزد آنان گمان مىرود تب‌لرز باشد پس از مدتى گذشتن از بيمارى معلوم مىشود تب سلى بوده است . پس مىتوان چنين نتيجه گرفت كه سل و تب‌لرز با يكديگر منافات دارند . بچه‌ها در دوران شيرخوارگى ظاهرا بسيار كم مستعد ابتلا به اين بيماريند . روىهم‌رفته در مورد نوجوانانى كه به تب دچار مىشوند حالت سرما سرما ضعيف و ناقص است و به سرماخوردگى دست و پاها ، و كبود شدن ناخنها محدود مىشود ؛ اما معمولا پس از هجوم خون به سر ، بالا رفتن حرارت كه از آثار آن است به شدت بيشترى ظاهر مىشود ؛ عرق كردن جنبهء موضعى و